Duurzaam mobiliteitsbeleid voor gemeente West Betuwe

Projectleider duurzaamheid Thijs Heere zet de vaart erin

“Op een werkdag dat veel collega’s op kantoor zijn, staan er circa 140 auto’s geparkeerd bij ons gemeentehuis”, vertelt Thijs Heere. “Daarin willen we als gemeente verandering brengen. We willen straks niet alleen een prachtig opgeknapt gemeentehuis, maar ook een schone buitenruimte die groen en uitnodigend is. Met plek voor bomen en picknicktafels in plaats van een hoop stenen en parkeervakken. Daarom willen we collega’s aanmoedigen om vaker de auto te laten staan en met de fiets of het ov naar het werk te komen. Het streven is 25 auto’s minder; elke auto ‘minder’ is beter.”

Bij de gemeente West Betuwe werken ruim 450 mensen, waarvan 300 ambtenaren in dienst. Veel eigen medewerkers wonen in een van de 26 kernen die de West Betuwe rijk is. Vaak binnen een straal van 15 kilometer van Geldermalsen. In plaatsen zoals Spijk, Rumpt, Heesselt en Neerijnen die netjes langs de slingerende Waal en de Linge liggen. De snelwegen A2 en A15 doorkruisen de gemeente.

“Veel dorpen en stadjes liggen vanuit de historie aan het water, wat verder van de snelweg”, vertelt Thijs. “Dat zorgt ervoor dat bijvoorbeeld een buslijn over de snelweg geen aantrekkelijk alternatief is voor de auto. Al met al is het reizen met openbaar vervoer wat lastiger in onze gemeente. Dat komt met name door de ligging van onze gemeente en de brede spreiding van de dorpen.”
Gelukkig hebben Geldermalsen en Beesd treinstations, met sprinters van en naar Utrecht, Tiel en 's-Hertogenbosch. Sinds eind 2022 heeft station Geldermalsen een fietshub met deelfietsen, waarvan ook medewerkers van de gemeente gratis gebruik kunnen maken. Thijs: “Op andere plekken zijn collega’s die met ov willen reizen afhankelijk van trein- en busstations in bijvoorbeeld Zaltbommel en Culemborg. Lijn 47 van Geldermalsen naar Gorinchem is een veelgebruikte busverbinding.”

Een auto is voor veel mensen veel meer dan een auto. Autorijden is een cultuur, een dagelijkse gewoonte door het gevoel van autonomie, keuzevrijheid en efficiëntie dat autorijden geeft. Als projectleider duurzaamheid werkt Thijs aan een adviesrapport voor een te ontwikkelen mobiliteitsbeleid voor de gemeente West Betuwe.

“Via interviews heb ik eerst onderzocht waar collega’s behoefte aan hebben en wat autorijden nog meer voor hen doet dan alleen het stukje vervoer”, aldus Thijs. “Onze collega’s geven bijvoorbeeld aan dat autorijden ‘rust’ geeft: het is een manier om de dag op te starten of af te schakelen van je werk. Deels klopt dat zeker. Alleen: hoe is het om elke dag wat file mee te pakken? Niemand wil zijn tijd in de file spenderen. Tijdens de interviews vroeg ik medewerkers: waar heb je behoefte aan? Wat vind je écht belangrijk? Hoe wil je aan je dag beginnen? Waar wil je meer van in je leven? Het voeren van dit gesprek zorgt ervoor dat mensen hun gewoontes zoals autorijden en fietsen zelf gaan bevragen. Fietsen geeft namelijk óók rust, autonomie en ontspanning. Bovendien is fietsen een heel efficiënte tijdsbesteding: je pakt meteen je beweging mee.”

Voor de ontwikkeling van een duurzaam mobiliteitsbeleid voor de gemeente West Betuwe sprak Thijs verschillende experts en collega-ambtenaren. Van samenwerkende gemeenten als Tiel en Culemborg tot contactpersonen bij de provincie en van het programma Slim & Schoon Rivierenland. Hij staat op het punt om zijn bevindingen te delen in een adviesrapport. Na akkoord komen daar diverse acties uit.

“Er komt veel bij kijken. Ik vind het traject voor de ontwikkeling van een duurzaam mobiliteitsbeleid fantastisch om te doen”, zegt Thijs. “Als gemeente willen we faciliteiten zoals deelauto’s, deelfietsen en het fietsenplan verbeteren. Of denk aan bijvoorbeeld het bouwen van douches, zodat collega’s die fietsen naar het werk fris aan hun werkdag kunnen beginnen. De financiële prikkel komt uiteraard terug, met bijvoorbeeld opties in de vergoeding van reiskosten, zodat collega’s voor hun specifieke situatie de meest gunstige vergoeding kunnen kiezen. Daarnaast gaan we inzetten op een stuk motivatie en communicatie. We willen collega’s helpen te ontdekken waar hun behoeftes liggen. Misschien is dat meer rust, misschien is dat meer efficiëntie? En past de auto in dat plaatje voor hen? Dit helpt vast sommigen van ons de gewoonte te doorbreken van het automatisch pakken van de auto voor het werk. ”

Heb je een vraag of wil je met de gemeente West Betuwe in gesprek over duurzame mobiliteit? Neem contact op met Thijs Heere, projectleider duurzaamheid en adviseur circulair, via thijs.heere@westbetuwe.nl of 0345 - 72 88 00.

“In ons prachtige nieuwe gemeentehuis creëren we een prettige en gezonde werkomgeving voor ontmoeting en samenwerking. Daarnaast doen we een deel van ons werk sinds de coronacrisis thuis. Hoe mooi is het om op de overige dagen met de fiets naar het werk te gaan en aan je gezondheid te werken? Of de files te ontlopen en je rust te vinden door bijvoorbeeld lekker te lezen in het openbaar vervoer? Dat is nog duurzaam ook!”